Doğayı Korumak İsteyenlerin Okuyabilecekleri En İyi Kitaplar

Son yıllarda her televizyonu açtığımızda yeni bir faciayla karşılaşıyoruz: seller, kuraklıklar, fırtınalar, benzeri aşırı iklim olayları… Dünya çapında kimi politikacılar ve iş adamları ne kadar inkâr ederlerse etsinler bunun küresel ısınmadan ve küresel iklim değişikliğinden kaynaklandığını biliyoruz. O halde niye bazılarımız dünyayla olan ilişkimizin dengesini bozmakta ısrar ederken, Starbucks’ın yöneticileri gibi bazılarımız müşterilerine pipet vermeyi keserek verdiği zararı gideremese bile azaltmaya çalışıyor? Gidişatımızı değiştirmemiz neden önemli? İşte doğayı neden korumamız gerektiğini keşfetmek için okuyabileceğimiz en iyi kitaplar.

Çöküş – Jared Diamond (Timaş Yayınları)

Medeniyetler nasıl yıkılırlar ve neden ayakta kalırlar? Pulitzer Ödüllü Jared Diamond’a göre bu uygarlıkların çevreye ne kadar duyarlı olduklarına bağlı. Çöküş’te yok olmuş uygarlıkları inceleyen Diamond bir uygarlığın hayatta kalmasının tek yolunun doğasına sahip çıkması olduğunu söylüyor. Yani binlerce yıllık uygarlıklar olan Maya İmparatorluğu’nun ve Paskalya Adası halkının çöküşünü doğalarına sahip çıkamamış olmalarına bağlıyor.

Diamond haklı olabilir mi? Kitabında yaptığı bilimsel gözlemler olabileceğine işaret ediyor. Peki, bu doğaya şu ana kadarki tüm uygarlıklardan çok zarar veren bizler için ne anlama geliyor? Kendi kendimizi yok etmeye mahkûm olduğumuzu mu yoksa daha ileri gitmeden geri dönmemiz gerektiği mi?

İşte Bu Her Şeyi Değiştirir – Naomi Klein (Agora Kitaplığı)

Naomi Klein hiçbir zaman sözünü sakınan bir yazar olmadı. İşte Bu Her Şeyi Değiştirir’de de sakınmıyor. Klein kitabında küresel ısınmanın kapitalizmin mantığının bir sonucu olduğunu anlatıyor. Kapitalizmin savunucularının anlık, ekonomik çıkarlar için küresel ısınmayı ve iklim değişimini hızlandıracak kararlar aldıklarını gösteriyor. Bu da kimi politikacıyla, iş insanının neden küresel ısınmayı inatla inkâr ettiklerini gösteriyor. Klein iklim değişiminin bizler için bir uyarı sinyali olduğunun 2016’nın dünyanın en sıcak yılı olduğu ve küresel iklim değişiminin kuraklıklara, sellere, sıcak ve soğuk dalgalarına, aşırı hava durumlarına ve su seviyesinde yükselmelere yol açarak 800 milyondan fazla insanı etkileyeceğinin üstünde duruyor.

Doğanın Keşfi: Alexander von Humboldt’un Yeni Dünyası – Andrea Wulf (Ayrıntı Yayınları)

Alexander von Humboldt çağdaşları tarafından Napolyon’dan sonra döneminin en ünlü şahsı olarak tanımlanmıştır. Charles Darwin, Humboldt olmasaydı teorilerini kuramayacağını söylemiştir. Simon Bolivar onu “Yeni Dünya’nın kâşifi” olarak tanımlamıştır. Goethe onunla birkaç saat geçirmenin, birkaç güne bedel olduğunu söylemiştir.

Bunca insanın boyuna methettiği Humboldt bir politikacı değil, bir bilim adamıdır. Daha doğrusu dünyanın ilk doğa bilimcisidir. Yaptığı keşifleri ve kaleme aldığın eserleriyle peşinden gelecek pek çok doğa bilimcinin yolunu açmıştır. Hatta çalışmaları Amerikan Başkanı Teddy Roosevelt’i o kadar etkilemiştir ki doğayı koruyabilmek namına Amerika’nın ilk milli parklarını kurmuştur. Tüm bunları ve fazlasını anlatan Doğanın Keşfi okurları için gerçekten ilham verici.

İklim Savaşları – Gwynne Dyer (Paloma Yayınları)

Tüm bunlar iyi güzel hoş da iklim değişimi nelere yol açacak tam olarak, diye merak ediyor olabilirsiniz. Bunun yanıtını öğrenmek için yapabileceğiniz en iyi şeylerden biri Gwynne Dyer’ın İklim Savaşları’nı okumak. Zira dünyanın en önemli jeopolitik analistlerinden biri olan Dwyer bu eserde iklim değişiminin tam olarak nelere yol açacağını açık ve net olarak ortaya koyuyor: iklim mültecilerinin akımına uğrayan devletler, yıkılan devletler, azalan su kaynakları ve gıdalar için verilen büyük savaşlar… Dwyer bu öngörülerinde yalnız değil. Günümüzün pek çok bilim insanı bundan sonraki en büyük savaşların azalmakta olan su kaynakları için çıkacağında hemfikir.

İklim Savaşları’nı değerli kalan bir ikinci unsur bu durumun Türkiye’yi nasıl etkileyeceğini uzun uzadıya anlatan özel bir bölümünün olması. Yani bize başımıza tam olarak ne geleceğini görme fırsatını tanıması…

Nükleer Savaş ve Çevre Felaketi – Noam Chomsky (İnkilap Yayınevi)

Dünyanın en ünlü bilim adamı olan Noam Chomsky bu kitabında şöyle demiştir:

“Türümüzün hayatta kalması açısından iki temel sorun var: nükleer savaş ve çevre felaketi”. Daha sonra da bu iki sorunu yakından incelemeye koyulmuştur. Japonya, İran ve Vietnam’da kullanılan silahların çevreye nasıl zarar verdiklerinden, kısa vadeli çıkarları için küresel ısınmayı reddeden politikacılarla, iş adamlarına kadar her konuya değinmiştir. Bekleyeceğiniz gibi gerçekten de tüyler ürpertici bir manzara ortaya koymuştur. Zira Chomsky lafı hiç uzatmadan gidişatımızı değiştirmezsek sonumuzun ne olacağını açıkça ortaya koymuştur: neslimizin tükenmesi.

Ağaçların Gizli Yaşamı: Ne Hissederler, Nasıl İletişim Kurarlar? – Peter Wohlleben (Kitap Kurdu)

Ağaçların acıyı hissedebildiklerini, hafızaları olduğunu ve ebeveyn ağaçların, çocuklarıyla iletişim kuran sosyal yaratıklar olduklarını biliyor muydunuz? Eski bir ormancı olan ve yıllarını ağaçları incelemeye adan Wohlleben’e göre öyleler.  Kitabında gözlemlerine ve çeşitli araştırmalarına yer veren Wohlleben bir şeyi açıkça ortaya koyuyor: çığlık atamamaları, acı çekmedikleri anlamına gelmiyor.

Çevreci Olmak Zorunda Mıyım? – Dyan Sheldon (Günışığı Kitaplığı)

Aslına bakarsanız bu bir çocuk kitabı. Ama bir eserin çocuklar için yazılmış olması ona yetişkinlerin de göz atamayacağı, yetişkinlere de bir şeye öğretemeyeceği anlamına gelmiyor. Çevreci Olmak Zorunda Mıyım? 2002’de, Gizli Melek Kuba adıyla basılmıştı. Kitap çevreci bir ailenin oğlu olan, 12 yaşındaki Elmo’nun hikâyesini anlatır. Elmo anne-babasının çevreci olmalarından utanmaktadır. Derken komşusu Kuba ile tanışır. Ve tüm dünyası değişir. Hatta dünyası değişmekle kalmaz, Kuba ile birlikte Elmo yeni, macera dolu bir vazife edinir: kendi dünyasını kurtarmak.

*Bu yazıyı beğendiniz mi? Öyleyse paylaşın 🙂

* Makalemizden keyif aldıysanız Eko-Edebiyat söyleşimizi beğenebilirsiniz: http://www.hokkadan.com/jean-paul-didierlaurent-eko-edebiyat/

More from Zeynep Sen

SALT Araştırma

SALT Araştırma İstanbul’un görsel sanatlar, mimari ve tasarım, Türkiye’nin sosyekonomik gelişimi gibi...
Read More

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir